Το Δέρμα που Βλέπει

Το τέταρτο πρωί, η Κιάρα είχε αργήσει. Μπήκε κρατώντας δύο καφέδες από το καφέ στη γωνία και τα μαλλιά της ήταν βρεγμένα από την θαλασσινή αύρα. Άφησε τον έναν καφέ στον πάγκο. "Σκεφτόμουν κάτι χθες το βράδυ," είπε. "Δεν έχουμε κάνει το τεστ χρώματος για την Πόλυ."

The fourth morning, Chiara was running late. She came in carrying two coffees from the bar on the corner and her hair was wet from the sea breeze. She set one coffee on the counter. "I had a thought last night," she said. "We have not done the colour test for Polly."

Το τεστ χρώματος ήταν το αγαπημένο της Πάστα, είπε η Κιάρα. Έβαλε τρία επίπεδα πιάτα διαφορετικών χρωμάτων στον πάτο της δεξαμενής. Έντονο κόκκινο. Έντονο μπλε. Έντονο κίτρινο. Σε ένα από αυτά, κάτω από ένα μικρό πλαστικό θόλο, υπήρχε ένα κομμάτι γαρίδας. Σήμερα, η γαρίδα ήταν κάτω από το κόκκινο πιάτο.

The colour test was Pasta's favourite, Chiara said. She set out three flat plates of different colours on the tank floor. Bright red. Bright blue. Bright yellow. On one of them, under a small plastic dome, was a piece of shrimp. Today, the shrimp was under the red plate.

"Να τι συμβαίνει," είπε η Κιάρα. "Τα χταπόδια είναι αχρωματοψικά. Τα μάτια τους έχουν μόνο έναν τύπο φωτοϋποδοχέα, όχι τρεις όπως τα δικά μας. Με κάθε τεστ που έχουμε κάνει μόνο στα μάτια τους, τα χταπόδια δεν μπορούν να διακρίνουν τα χρώματα."

"Here is the thing," Chiara said. "Octopuses are colour-blind. Their eyes have only one kind of photoreceptor, not three the way ours do. By every test we have ever done on their eyes alone, octopuses cannot distinguish colours."

Η Πόλυ έγειρε το κόκκινο κεφάλι της.

Polly tilted her red head.

"Κι όμως," είπε η Κιάρα. Έδειξε τη δεξαμενή. "Κοίτα."

"And yet," Chiara said. She pointed at the tank. "Watch."

Η Πάστα ξεδιπλώθηκε. Δύο πλοκάμια απλώθηκαν κατά μήκος του πάτου της δεξαμενής. Πέρασαν πάνω από το μπλε πιάτο χωρίς να επιβραδύνουν. Πέρασαν πάνω από το κίτρινο πιάτο χωρίς να επιβραδύνουν. Σταμάτησαν πάνω από το κόκκινο πιάτο. Ένα πλοκάμι σήκωσε τον θόλο. Η Πάστα πήρε τη γαρίδα.

Pasta uncurled. Two arms went out across the tank floor. They passed over the blue plate without slowing. They passed over the yellow plate without slowing. They paused over the red plate. One arm lifted the dome. Pasta took the shrimp.

"Δεν είναι τυφλή στα χρώματα," είπε η Κιάρα. "Αλλά δεν είναι τα μάτια της που τα βλέπουν."

"She is not blind to colour," Chiara said. "But it is not her eyes that see it."

Τα τελευταία δεκαπέντε χρόνια, οι βιολόγοι έχουν ανακαλύψει ότι το δέρμα ενός χταποδιού είναι γεμάτο με κύτταρα ανίχνευσης φωτός που ονομάζονται οψίνες. Το ίδιο μόριο που επενδύει τον αμφιβληστροειδή ενός ανθρώπου επενδύει ολόκληρη την επιφάνεια ενός πλοκαμιού χταποδιού. Το δέρμα του χταποδιού μπορεί να ανιχνεύσει φως σε διαφορετικά μήκη κύματος. Σε ορισμένα είδη, το δέρμα μπορεί να ανιχνεύσει συγκεκριμένα χρώματα.

In the last fifteen years, biologists have discovered that the skin of an octopus is full of light-sensing cells called opsins. The same molecule that lines a human retina lines the entire surface of an octopus arm. The octopus's skin can detect light at different wavelengths. In some species, the skin can detect specific colours.

Αυτή είναι μια πιθανή απάντηση σε ένα ερώτημα που είχε προβληματίσει τους βιολόγους για εκατό χρόνια: πώς ένα αχρωματοψικό ζώο καμουφλάρεται τόσο τέλεια σε πολύχρωμα περιβάλλοντα; Ένα χταπόδι πάνω σε κοράλλι ταιριάζει με το κοράλλι. Ένα χταπόδι πάνω στην άμμο ταιριάζει με την άμμο. Τα μάτια του δεν μπορούν να δουν χρώμα. Αλλά το δέρμα του μπορεί. Το δέρμα βλέπει αυτό που πρέπει να αντιγράψει.

This is one possible answer to a question that had puzzled biologists for a hundred years: how does a colour-blind animal camouflage itself so perfectly into colourful environments? An octopus on coral matches the coral. An octopus on sand matches the sand. Its eyes cannot see colour. But its skin can. The skin sees what the skin needs to copy.

Η Πάστα αποσύρθηκε με τη γαρίδα της. Όλο το πείραμα είχε διαρκέσει λιγότερο από ένα λεπτό.

Pasta withdrew with her shrimp. The whole experiment had taken under a minute.

Η Πόλυ περπατούσε αργά κατά μήκος του χείλους της δεξαμενής. Δεν είχε σκεφτεί ποτέ πριν για τα δικά της μάτια. Απλά τα εμπιστευόταν. Η ιδέα ότι ένα ζώο μπορούσε να βλέπει με μέρη του σώματός του εκτός από τα μάτια του ήταν, για μια στιγμή, βαθιά παράξενη. Σκέφτηκε, με τη μικρή δόση ίλιγγου που της άξιζε, ότι δεν είχε ιδέα τι γνώριζε το μεγαλύτερο μέρος του δικού της σώματος.

Polly walked along the rim of the tank slowly. She had never thought about her own eyes before. She had simply trusted them. The idea that an animal could see with parts of itself other than its eyes was, for a moment, deeply strange. She thought, with the small flutter of vertigo it deserved, that she had no idea what most of her own body knew.

Η Κιάρα πήρε τον καφέ της. "Είναι ενδιαφέρον, έτσι δεν είναι;"

Chiara picked up her coffee. "It is interesting, no?"

Η Πόλυ έγειρε το κόκκινο κεφάλι της.

Polly tilted her red head.

"Υπάρχει και συνέχεια," είπε η Κιάρα. "Έχουμε δημοσιεύσει άρθρα για αυτό εδώ και μια δεκαετία. Οι περισσότεροι άνθρωποι ακόμα δεν μπορούν να το πιστέψουν. Το δέρμα του ζώου βλέπει." Ήπιε τον καφέ. "Καλώς ήρθες στο μέρος της βιολογίας όπου στην πραγματικότητα δεν ξέρουμε πολλά."

"There is more," Chiara said. "We have published papers on this for a decade. Most people still cannot believe it. The animal's skin sees." She drank the coffee. "Welcome to the part of biology where we don't actually know much."