Το χταπόδι που ξέφυγε από την κλειδαριά του

Το δύο χιλιάδες δεκαέξι, το προσωπικό ενός μικρού ενυδρείου στη Νέα Ζηλανδία έφτασε ένα πρωί μπροστά σε ένα πραγματικό μυστήριο. Ένα από τα χταπόδια τους, ένα πλάσμα με ασυνήθιστα κοινή εμφάνιση που το έλεγαν Ίνκι, είχε εξαφανιστεί από τη δεξαμενή του μέσα στη νύχτα. Κανένα τζάμι δεν είχε σπάσει και κανένας συναγερμός δεν είχε χτυπήσει. Είχε απλώς φύγει, σαν να μην είχε βρεθεί ποτέ εκεί.

In two thousand sixteen, staff at a small aquarium in New Zealand arrived one morning to a genuine mystery. One of their octopuses, an unremarkable looking creature named Inky, had vanished from his tank overnight. No glass had been broken and no alarm had sounded. He had simply gone, as if he had never been there at all.

Μια έρευνα στο κτήριο έδωσε τελικά την απάντηση. Κάτω από το σκοτάδι της νύχτας, ο Ίνκι είχε ανοίξει με το ζόρι το καπάκι της δικής του δεξαμενής, και μετά είχε σύρει το σώμα του πάνω στο κρύο πάτωμα μέχρι έναν στενό σωλήνα αποχέτευσης που οδηγούσε στον ωκεανό. Στριμώχτηκε μέσα, προχώρησε μέσα από αρκετά μέτρα στενού μεταλλικού σωλήνα, και γλίστρησε έξω στα ανοιχτά νερά. Με το ξημέρωμα, ήταν ελεύθερος.

A search of the building eventually supplied the answer. Under cover of darkness, Inky had prised open the lid of his own tank, then dragged his body across the cold floor to a narrow drainpipe leading to the ocean. He squeezed inside, worked his way through several metres of tight metal piping, and slid out into open water. By sunrise, he was free.

Αυτό που κάνει την ιστορία αξιοσημείωτη δεν είναι μόνο αυτό που έκανε ο Ίνκι, αλλά αυτό που αποκαλύπτει για το πώς σκέφτεται ένα χταπόδι. Τα χταπόδια κατατάσσονται ανάμεσα στα πιο έξυπνα πλάσματα που υπάρχουν, με περίπου όσους νευρώνες έχει ένας σκύλος. Οι περισσότεροι από αυτούς τους νευρώνες βρίσκονται όχι στο κεφάλι αλλά κατά μήκος των πλοκαμιών, έτσι κάθε πλοκάμι λειτουργεί με έναν βαθμό ανεξαρτησίας, σχεδόν σαν να είχε δικό του μυαλό.

What makes the story remarkable is not just what Inky did, but what it reveals about how an octopus thinks. Octopuses rank among the most intelligent creatures alive, with roughly as many neurons as a dog. Most of those neurons sit not in the head but along the arms, so each arm operates with a degree of independence, almost as though it had a mind of its own.

Αυτή η νοημοσύνη εμφανίζεται ξανά και ξανά σε εργαστήρια σε όλον τον κόσμο. Τα χταπόδια έχουν μάθει να ξεβιδώνουν καπάκια βάζων για να φτάσουν στο φαγητό, έχουν λύσει γρίφους με πολλά βήματα για να πάρουν ένα κομμάτι καβουριού από ένα κλειδωμένο κουτί, και έχουν ακόμα αναγνωρίσει συγκεκριμένους ερευνητές με την όψη τους, πετώντας νερό σε όσους φαίνεται να μην τους συμπαθούν.

This intelligence turns up again and again in laboratories worldwide. Octopuses have learned to unscrew jar lids to reach food, solved multi step puzzles to retrieve a piece of crab from a locked box, and even recognised individual researchers by sight, squirting water at the ones they seemed to dislike.

Παρ' όλα αυτά, οι επιστήμονες δεν μπορούν ακόμα να εξηγήσουν πλήρως πώς προέκυψε μια τέτοια νοημοσύνη. Εξελίχθηκε σε έναν εντελώς ξεχωριστό κλάδο της ζωής, πολύ πριν υπάρξουν τα θηλαστικά, κάτι που εξηγεί γιατί η συνάντηση με το μυαλό ενός χταποδιού μοιάζει με το πλησιέστερο πράγμα στη Γη σε μια συνάντηση με ένα εξωγήινο μυαλό.

Even so, scientists still cannot fully explain how such intelligence arose. It evolved along an entirely separate branch of life, long before mammals existed, which is why meeting an octopus's mind feels like the closest thing on Earth to meeting an alien one.

Κανείς δεν ξαναείδε ποτέ τον Ίνκι. Το ενυδρείο τελικά τον αντικατέστησε με ένα άλλο χταπόδι, αν και αυτή τη φορά φρόντισαν ώστε να είναι πολύ πιο δύσκολο να αποδράσει κανείς από τη νέα δεξαμενή.

Inky himself was never seen again. The aquarium eventually replaced him with another octopus, though this time they made sure the new tank would be considerably harder to escape from.