Ang Sumisid na Lawin

Dalawang araw niyang inisip ang peregrine. Ang paraan ng pagtiklop nito ng mga pakpak. Ang sandaling mula sa pagkakaperch hanggang sa pagkawala. Gusto niyang malaman ang hugis nito, hindi sa isip kundi sa katawan. Kaya sa ikatlong umaga, bago pa mapuno ang mga paradahan ng bisita, hinanap ni Polly ang ibon.

She thought about the peregrine for two days. The way it had folded its wings. The instant from perch to gone. She wanted to know the shape of it, not in her head but in her body. So on the third morning, before the visitor lots had started to fill, Polly went looking for the bird.

Nakita niya ang isang peregrine malapit sa El Capitan, sa isang ledge na mga apat na raang metro ang taas. Isang lalaki ito, mas maliit kaysa sa babaeng nakita niya kasama si Tomas, kulay-abong slate sa likod, may puting guhit sa dibdib. May kinakain ito. Hindi na niya tiningnan nang mabuti kung ano iyon.

She found a peregrine near El Capitan, on a ledge perhaps four hundred metres up. It was a male, smaller than the female she had seen with Tomas, slate-grey on the back, barred white on the chest. It was eating something. She did not look closely at the something.

Umupo siya sa isang sanga ng manzanita mga limampung metro ang layo at naghintay.

She perched on a manzanita branch about fifty metres away and waited.

Natapos ng peregrine ang pagkain nito, pinahid ang tuka sa bato, at tumingin sa kanya. Tumagilid ang ulo nito. Pagkatapos ay bumitaw ito sa ledge.

The peregrine finished its meal, wiped its beak on the rock, and looked at her. It tilted its head. Then it stepped off the ledge.

Hindi ito pumagaspas. Tinupi nito ang mga pakpak laban sa katawan, parang dahon na hinihila papasok sa tangkay, at bumagsak. Pinanood ni Polly ang pagbilis nito. Lumampas ang ibon sa kalagitnaan ng bangin sa loob ng dalawang segundo. Pagkatapos ay binuka nito ang mga pakpak, lumiko, umakyat palayo, at nawala sa likod ng isang pader ng bato.

It did not flap. It folded its wings against its body, like a leaf pulled into a stem, and dropped. Polly watched it accelerate. The bird went past the half-mark of the cliff face in maybe two seconds. Then it pulled its wings out, banked, climbed away, and was gone behind a buttress of rock.

Ang isang peregrine falcon sa pagsisid ay maaaring umabot ng 380 kilometro kada oras. Ito ang pinakamabilis na galaw ng anumang hayop sa mundo. Para makasabay sa bilis na iyon at hindi mawalan ng malay dahil sa hangin, ang mga peregrine ay may ikatlong talukap na pumipikit sa mata para hindi pumasok ang hangin, at may maliliit na kono sa kanilang mga butas ng ilong na kumikilos tulad ng kono sa harap ng isang jet engine, pinapabagal ang hangin na pumapasok sa kanilang mga baga. Sila ay ginawa para sa pagbagsak.

A peregrine falcon in a dive can reach 380 kilometres an hour. That is the fastest movement of any animal on Earth. To dive at that speed and not be knocked unconscious by the air, peregrines have a third eyelid that closes over the eye to keep the wind out, and small cones in their nostrils that act like the cone in front of a jet engine, slowing the air entering their lungs. They are built for the drop.

Hindi ginawa si Polly para sa pagbagsak. Ginawa siya para sa maiikling paglipad at tumpak na paglapag. Alam niya ito. Pero mas malaki ang kuryosidad kaysa sa kaalaman.

Polly was not built for the drop. She was built for short bursts and accurate landings. She knew this. But the curiosity was bigger than the knowing.

Lumipad siya pataas sa bangin patungo sa ledge na ginamit ng peregrine. Tumayo siya doon. Ang pagbagsak ay bumukas sa ilalim niya, halos patayo, nakakahilo. Malayo ang sahig ng lambak. Ang hangin ay umakyat sa kanya sa malamig na alon.

She flew up the cliff to the ledge the peregrine had used. She stood on it. The drop opened below her, almost vertical, dizzying. The valley floor was a long way down. Air rose past her in cool waves.

Tinupi niya ang kanyang asul-berdeng mga pakpak laban sa berdeng katawan. Tumagilid siya pasulong. Bumagsak siya.

She folded her blue-teal wings against her green body. She tilted forward. She fell.

Hindi ito pagsisid ng peregrine. Isa itong parrot na masyadong nagmamadali. Nagwawala siya. Pumasok ang hangin sa ilalim ng isang pakpak at sinubukang itumba siya. Nagwasto siya, nawala sa linya, nagwasto muli. Dalawampung metro pa lang, binuka niya ang mga pakpak at humugot mula rito sa isang maluwag, nahihiyang arko.

It was not a peregrine dive. It was a parrot in too much hurry. She wobbled. The wind got under one wing and tried to tip her. She corrected, lost the line, corrected again. Twenty metres in, she opened her wings and pulled out of it in a loose, embarrassed arc.

Lumapag siya sa isang sanga ng pine isang daang metro sa ibaba ng ledge. Huminga siya ng isang minuto. Pagkatapos ay ginawa niya ulit ito, mas maliit ngayon, mula sa mas mababang perch. Pagkatapos ay ginawa niya ito sa ikatlong beses, mas mababa pa.

She landed on a pine branch a hundred metres below the ledge. She breathed for a minute. Then she did it again, smaller this time, from a lower perch. Then she did it a third time, lower still.

Nang ang araw ay nasa tuktok na, nakagawa siya ng walong maiikling pagsisid at isang disenteng isa. Wala sa mga ito ang pagsisid ng peregrine. Lahat ng ito ay bahagyang mas mahusay kaysa sa huli.

By the time the sun was overhead, she had made eight short dives and one decent one. None of them were a peregrine dive. All of them were a little better than the last.

Mula sa kung saan mas mataas sa bangin, inakala niyang narinig niya ang tawag ng peregrine. Sinabi niya sa sarili na marahil ay hindi ito tumatawa sa kanya. Marahil ay hangin lang iyon.

From somewhere higher on the cliff, she thought she heard the peregrine call. She told herself it was probably not laughing at her. It was probably just the wind.