Napoli Körfezi

Polly, Napoli Körfezi'nin üzerinden sabahın geç saatlerinde geldi. Su, yeşil cam rengindeydi. Körfezin karşı tarafında, pusla yarı örtülmüş, mükemmel koni şeklindeki Vezüv Yanardağı oturuyordu; M.S. 79 yılında Pompeii'yi gömmüş ve 1944'ten beri patlamamıştı. Hava, tuz, çam ve küçük balıkçı teknelerinin dizel kokusuyla doluydu.

Polly came in over the Bay of Naples in late morning. The water was the colour of green glass. Mount Vesuvius sat on the far side of the bay, half-veiled in haze, a perfectly cone-shaped mountain that had buried Pompeii in 79 AD and had not erupted since 1944. The air smelled of salt and pine and the diesel of small fishing boats.

Kıyı şeridinin kıvrımını batıya doğru takip etti. Mergellina sokaklarında, balkonlardan sarkan çamaşırları, arabaların arasında zikzak çizen scooterları ve kendi başı kadar büyük limonlar satan ahşap arabalı bir adamı görebiliyordu.

She followed the curve of the shoreline westward. Through the streets of Mergellina she could see laundry hanging from balconies, scooters threading between cars, and a man with a wooden cart selling lemons the size of her own head.

Hedefi, Villa Comunale parkında, suyun hemen kenarındaki bir binaydı: Uzun, okra renkli İtalyan neoklasik yapısı, yüksek kemerli pencereleriyle dikkat çekiyordu. Küçük bir pirinç plaka üzerinde STAZIONE ZOOLOGICA ANTON DOHRN yazıyordu. Altında, daha küçük harflerle, FONDATA 1872.

Her destination was a building right on the water in the Villa Comunale park: a long ochre-painted Italian neoclassical structure with tall arched windows. A small brass plaque read STAZIONE ZOOLOGICA ANTON DOHRN. Below that, in smaller letters, FONDATA 1872.

Polly bu yeri biliyordu. Almanya'dan bir zoolog olan Anton Dohrn tarafından kurulmuştu. Yirmili yaşlarında Napoli'ye gelmişti çünkü körfez, Avrupa'nın en zengin deniz ekosistemiydi ve o da bunu incelemek istemişti. Enstitüyü kendi aile parası ve bilim insanı arkadaşlarının yardımıyla inşa etmişti. Dünyanın en eski, hâlâ faaliyette olan deniz biyolojisi enstitüsüydü. 1873'ten beri ahtapotları inceliyordu.

Polly knew about this place. It had been founded by a German zoologist named Anton Dohrn, who had come to Naples in his twenties because the bay was the richest marine ecosystem in Europe and he wanted to study it. He had built the institute with his own family money and the help of fellow scientists. It was the oldest still-operating marine biology institute in the world. It had been studying octopuses since 1873.

Girişin yakınındaki dövme demir bir korkulukta durdu. Beyaz ayakkabılar ve lacivert bir laboratuvar önlüğü giymiş genç bir araştırmacı arka kapıyı açıyordu. Kadın, Polly'yi gördü. Şaşırmış görünmüyordu. "Sei in ritardo," dedi gülümseyerek. "Ya da belki erkencisin. Hadi içeri gel."

She perched on a wrought-iron railing near the entrance. A young researcher in white shoes and a navy lab coat was unlocking the back door. The woman saw Polly. She did not look surprised. "Sei in ritardo," she said, smiling. "Or maybe early. Come on in."

Polly böylece Stazione Zoologica'nın arka kapısından içeri girdi.

That is how Polly walked through the back door of the Stazione Zoologica.

Bina, deniz suyu kokuyordu, tuzlu ve temiz. Uzun koridorlar, tanklarla dolu odaların arasında uzanıyordu. Cam duvarlardan, birlikte dönen sardalya şeritlerini, tankının bir köşesine yapışmış küçük bir ahtapotu, bir deniz tavşanının yavaşça bir yosun bıçağının üzerinde hareket ettiğini görebiliyordu.

The building smelled of seawater, briny and clean. Long corridors ran between rooms full of tanks. Through the glass walls she could see ribbons of sardines turning together, a small octopus pressed against one corner of its tank, a sea hare moving slowly over a kelp blade.

Araştırmacının adı Chiara Bianchi'ydi. Bu enstitüde dokuz yıldır kafadanbacaklıların bilişsel yetilerini inceliyordu. Hızlı yürüyordu. "Direktör bu hafta Stockholm'de," dedi. "Çoğunlukla beni ve hayvanları göreceksin. Ahtapotlar, hayvanlarımızın en zekileri. Ya da en azından bilinçli olduklarından emin olduğumuz en zekileri. Deniz tavşanları konusunda jüri hâlâ karar veremedi."

The researcher's name was Chiara Bianchi. She had been studying cephalopod cognition at this institute for nine years. She walked quickly. "The director is in Stockholm this week," she said. "You will mostly see me and the animals. The octopuses are the smartest of our animals. Or at least the smartest of the ones we are sure are conscious. The jury is still out on the sea hares."

Sessiz bir arka odada, yüksek yuvarlak bir tanka geldiler. Yanında el yazısıyla yazılmış bir kartta PASTA, 2.3KG, GPO yazıyordu. Tankın içinde, köşede, plastik bir boruya yarı katlanmış halde dev bir Pasifik ahtapotu vardı. Vücudunun çoğu borunun rengindeydi. Sekiz kolu düzenli bir şekilde kendine sarılmıştı. Bir gözü, altın rengi ve dikdörtgen gözbebekli, camın ardından onları izliyordu.

They came to a tall round tank in a quiet back room. A handwritten card on the side read PASTA, 2.3KG, GPO. Inside the tank, in the corner, half-folded into a coil of plastic pipe, was a giant Pacific octopus. Most of its body was the colour of the pipe. Eight arms wrapped tidily around itself. One eye, golden and rectangular-pupiled, watched them through the glass.

Chiara, kahvesini bir tezgâha bıraktı. "Pasta," dedi, "Polly ile tanış."

Chiara set her coffee on a counter. "Pasta," she said, "meet Polly."

Ahtapot hareket etmedi. Derisi, boruya dokunduğu yerlerin kenarlarında yavaşça yumuşak bir pembeye döndü. Polly kırmızı başını eğdi. Ahtapot hiçbir şey eğmedi, ama tek görünen gözü onun üzerinde kaldı.

The octopus did not move. Its skin slowly turned a soft pink at the edges of where it touched the pipe. Polly tilted her red head. The octopus tilted nothing, but its single visible eye stayed on her.

"Kenarına tünemiş olabilirsin," dedi Chiara. "Seni ıslatmaz. Sabahları sakindir. Öğleden sonraları ise kurnazlaşır."

"You can perch on the rim," Chiara said. "She will not splash you. She is calm in the mornings. She gets clever in the afternoons."