Ο Κόλπος της Νάπολης

Η Πόλυ έφτασε στον Κόλπο της Νάπολης αργά το πρωί. Το νερό είχε το χρώμα του πράσινου γυαλιού. Ο Βεζούβιος καθόταν στην άλλη πλευρά του κόλπου, μισοκαλυμμένος από την ομίχλη, ένα τέλεια κωνικό βουνό που είχε θάψει την Πομπηία το 79 μ.Χ. και δεν είχε εκραγεί από το 1944. Ο αέρας μύριζε αλάτι, πεύκο και το πετρέλαιο από τα μικρά ψαροκάικα.

Polly came in over the Bay of Naples in late morning. The water was the colour of green glass. Mount Vesuvius sat on the far side of the bay, half-veiled in haze, a perfectly cone-shaped mountain that had buried Pompeii in 79 AD and had not erupted since 1944. The air smelled of salt and pine and the diesel of small fishing boats.

Ακολούθησε την καμπύλη της ακτογραμμής προς τα δυτικά. Μέσα από τους δρόμους της Μερτζελίνα μπορούσε να δει μπουγάδες να κρέμονται από τα μπαλκόνια, σκούτερ να περνούν ανάμεσα στα αυτοκίνητα και έναν άνδρα με ένα ξύλινο καρότσι να πουλά λεμόνια στο μέγεθος του κεφαλιού της.

She followed the curve of the shoreline westward. Through the streets of Mergellina she could see laundry hanging from balconies, scooters threading between cars, and a man with a wooden cart selling lemons the size of her own head.

Ο προορισμός της ήταν ένα κτίριο ακριβώς πάνω στο νερό στο πάρκο της Villa Comunale: μια μακριά ιταλική νεοκλασική κατασκευή βαμμένη σε ώχρα με ψηλά τοξωτά παράθυρα. Μια μικρή μπρούτζινη πινακίδα έγραφε STAZIONE ZOOLOGICA ANTON DOHRN. Από κάτω, με μικρότερα γράμματα, FONDATA 1872.

Her destination was a building right on the water in the Villa Comunale park: a long ochre-painted Italian neoclassical structure with tall arched windows. A small brass plaque read STAZIONE ZOOLOGICA ANTON DOHRN. Below that, in smaller letters, FONDATA 1872.

Η Πόλυ γνώριζε αυτό το μέρος. Είχε ιδρυθεί από έναν Γερμανό ζωολόγο ονόματι Άντον Ντορν, ο οποίος είχε έρθει στη Νάπολη στα είκοσί του επειδή ο κόλπος ήταν το πλουσιότερο θαλάσσιο οικοσύστημα στην Ευρώπη και ήθελε να το μελετήσει. Είχε χτίσει το ινστιτούτο με τα δικά του οικογενειακά χρήματα και τη βοήθεια συναδέλφων επιστημόνων. Ήταν το παλαιότερο εν λειτουργία ινστιτούτο θαλάσσιας βιολογίας στον κόσμο. Μελετούσε τα χταπόδια από το 1873.

Polly knew about this place. It had been founded by a German zoologist named Anton Dohrn, who had come to Naples in his twenties because the bay was the richest marine ecosystem in Europe and he wanted to study it. He had built the institute with his own family money and the help of fellow scientists. It was the oldest still-operating marine biology institute in the world. It had been studying octopuses since 1873.

Κάθισε σε ένα σιδερένιο κάγκελο κοντά στην είσοδο. Μια νεαρή ερευνήτρια με λευκά παπούτσια και ένα ναυτικό εργαστηριακό παλτό ξεκλείδωνε την πίσω πόρτα. Η γυναίκα είδε την Πόλυ. Δεν φάνηκε να εκπλήσσεται. "Sei in ritardo," είπε χαμογελώντας. "Ή ίσως νωρίς. Έλα μέσα."

She perched on a wrought-iron railing near the entrance. A young researcher in white shoes and a navy lab coat was unlocking the back door. The woman saw Polly. She did not look surprised. "Sei in ritardo," she said, smiling. "Or maybe early. Come on in."

Έτσι η Πόλυ πέρασε από την πίσω πόρτα της Stazione Zoologica.

That is how Polly walked through the back door of the Stazione Zoologica.

Το κτίριο μύριζε θαλασσινό νερό, αλμυρό και καθαρό. Μακριοί διάδρομοι έτρεχαν ανάμεσα σε δωμάτια γεμάτα δεξαμενές. Μέσα από τους γυάλινους τοίχους μπορούσε να δει κορδέλες από σαρδέλες να στριφογυρίζουν μαζί, ένα μικρό χταπόδι να πιέζεται σε μια γωνία της δεξαμενής του, μια θαλάσσια λαγό να κινείται αργά πάνω σε μια λεπίδα φυκιών.

The building smelled of seawater, briny and clean. Long corridors ran between rooms full of tanks. Through the glass walls she could see ribbons of sardines turning together, a small octopus pressed against one corner of its tank, a sea hare moving slowly over a kelp blade.

Το όνομα της ερευνήτριας ήταν Κιάρα Μπιανκί. Μελετούσε τη γνωστική ικανότητα των κεφαλόποδων σε αυτό το ινστιτούτο για εννέα χρόνια. Περπατούσε γρήγορα. "Ο διευθυντής είναι στη Στοκχόλμη αυτή την εβδομάδα," είπε. "Θα βλέπεις κυρίως εμένα και τα ζώα. Τα χταπόδια είναι τα πιο έξυπνα από τα ζώα μας. Ή τουλάχιστον τα πιο έξυπνα από αυτά που είμαστε σίγουροι ότι έχουν συνείδηση. Η απόφαση για τις θαλάσσιες λαγούς δεν έχει παρθεί ακόμα."

The researcher's name was Chiara Bianchi. She had been studying cephalopod cognition at this institute for nine years. She walked quickly. "The director is in Stockholm this week," she said. "You will mostly see me and the animals. The octopuses are the smartest of our animals. Or at least the smartest of the ones we are sure are conscious. The jury is still out on the sea hares."

Έφτασαν σε μια ψηλή, στρογγυλή δεξαμενή σε ένα ήσυχο πίσω δωμάτιο. Μια χειρόγραφη κάρτα στο πλάι έγραφε PASTA, 2.3KG, GPO. Μέσα στη δεξαμενή, στη γωνία, μισοδιπλωμένο σε ένα πηνίο πλαστικού σωλήνα, ήταν ένα γιγάντιο χταπόδι του Ειρηνικού. Το μεγαλύτερο μέρος του σώματός του είχε το χρώμα του σωλήνα. Οκτώ πλοκάμια τυλίγονταν τακτικά γύρω από το ίδιο. Ένα μάτι, χρυσό και με ορθογώνια κόρη, τους παρακολουθούσε μέσα από το γυαλί.

They came to a tall round tank in a quiet back room. A handwritten card on the side read PASTA, 2.3KG, GPO. Inside the tank, in the corner, half-folded into a coil of plastic pipe, was a giant Pacific octopus. Most of its body was the colour of the pipe. Eight arms wrapped tidily around itself. One eye, golden and rectangular-pupiled, watched them through the glass.

Η Κιάρα άφησε τον καφέ της σε έναν πάγκο. "Pasta," είπε, "γνωρίστε την Πόλυ."

Chiara set her coffee on a counter. "Pasta," she said, "meet Polly."

Το χταπόδι δεν κινήθηκε. Το δέρμα του σιγά-σιγά έγινε απαλό ροζ στις άκρες όπου άγγιζε τον σωλήνα. Η Πόλυ έγειρε το κόκκινο κεφάλι της. Το χταπόδι δεν έγειρε τίποτα, αλλά το μοναδικό ορατό μάτι του έμεινε πάνω της.

The octopus did not move. Its skin slowly turned a soft pink at the edges of where it touched the pipe. Polly tilted her red head. The octopus tilted nothing, but its single visible eye stayed on her.

"Μπορείς να καθίσεις στο χείλος," είπε η Κιάρα. "Δεν θα σε πιτσιλίσει. Είναι ήρεμη τα πρωινά. Γίνεται έξυπνη τα απογεύματα."

"You can perch on the rim," Chiara said. "She will not splash you. She is calm in the mornings. She gets clever in the afternoons."