Ang Garapon

Sa ikalawang umaga, nagdala si Chiara ng garapon na salamin sa tangke ni Pasta. May takip itong iniikot. Sa loob ay may buhay na alimango.

On the second morning, Chiara brought a glass jar to Pasta's tank. The jar had a screw lid. Inside was a live crab.

Hawak ni Chiara ang garapon sa ibabaw ng tubig. Nanonood si Pasta. Isang braso ang bumuka at humaba sa gilid ng tangke.

Chiara held the jar above the water. Pasta watched. One arm uncurled and stretched along the side of the tank.

Inihulog ni Chiara ang garapon sa tubig. Dahan-dahan itong lumubog. Hindi sumugod si Pasta. Sabi ni Chiara, hindi sugodero ang mga pugita. Sila ay mga tagamasid muna.

Chiara dropped the jar into the water. It sank slowly. Pasta did not lunge. Octopuses, Chiara said, are not lungers. They are observers first.

Naupo si Polly sa gilid ng tangke. Nagpupumiglas ang alimango laban sa salamin sa loob ng garapon. Hinawakan ni Pasta ang garapon gamit ang isang braso. Ang bawat suction cup niya ay may dalawang daang sensory cells. "Ang braso ng pugita ay natitikman ang lahat ng hinahawakan," sabi ni Chiara.

Polly perched on the tank rim. The crab scuttled against the glass inside the jar. Pasta touched the jar with one arm. Her suckers had two hundred sensory cells each. "An octopus arm tastes everything it touches," Chiara said.

Kinuha ni Pasta ang garapon gamit ang pangalawang braso. Dahan-dahang pinaikot ito ng dalawang braso. Isang pangatlong braso ang pumunta sa likod upang suriin ang takip.

Pasta gathered the jar with a second arm. The two arms turned it slowly. A third arm came around the back to explore the lid.

Simula noong 1950s, nagbubukas na ng mga garapon na may takip na iniikot ang mga pugita sa mga laboratoryo. Sa unang pagkakataon, karaniwang tumatagal ng sampu o labinlimang minuto. Hindi sila nag-iisip ng sunod-sunod na hakbang. Hinahayaan nila ang mga suction cup na maramdaman ang mga sinulid at iikot ang takip ayon sa hatak ng mga ito.

Octopuses have been opening screw-top jars in labs since the 1950s. The first time, it usually takes ten or fifteen minutes. They are not thinking in steps. They are letting the suckers feel the threads and turning the lid the way the threads pull.

Pinaikot ni Pasta ang takip ng kalahating ikot. Pagkatapos ay isa pa. Bumukas ang takip. Tumakas ang alimango sa bukas na tubig.

Pasta turned the lid one half-rotation. Then another. The lid popped free. The crab scrambled out into the open water.

Hindi ito nakalayo. Ang pang-apat na braso ni Pasta ay nakapulupot na sa bunganga ng garapon. Nawala ang alimango sa tuka ng pugita.

It did not get far. Pasta's fourth arm was already curled at the jar's mouth. The crab disappeared into the octopus's beak.

May isinulat si Chiara sa clipboard. "Tatlong minuto at apatnapu't dalawang segundo. Bumibilis siya. Noong unang beses naming binigyan siya ng garapon, inabot siya ng labing-isang minuto."

Chiara wrote something on a clipboard. "Three minutes forty-two seconds. She is getting fast. The first time we gave her a jar, it took her eleven minutes."

Bumalik si Pasta sa kanyang paikot na tubo. Niyakap ng mga braso niya ang sarili.

Pasta returned to her coil of pipe. Her arms wrapped around herself.

Napaka-kakaiba ng mga pugita, sabi ni Chiara kay Polly. Mas malapit ang kanilang kaugnayan sa suso kaysa sa kahit anong may gulugod. Mayroon silang tatlong puso. Asul ang kanilang dugo, dahil nagdadala ito ng oxygen gamit ang tanso imbes na bakal. Nabubuhay lamang sila ng tatlo hanggang limang taon sa ligaw. Dalawang taon na si Pasta. Matutunan niya ang lahat ng malalaman niya sa natitirang panahon niya.

Octopuses are very strange, Chiara told Polly. They are more closely related to a snail than to anything with a backbone. They have three hearts. Their blood is blue, because it carries oxygen with copper instead of iron. They live only three to five years in the wild. Pasta was already two. She would learn everything she would ever know in the time she had left.