This Blue Exists in One Place

You are standing on a beach of grey stones in the southwest of the Dominican Republic. There is almost no sand here. You turn the pebbles over with your foot, the way everybody does, and then one of them stops you. It is blue. Not painted, not glass. Blue the whole way through.

Stoisz na plaży szarych kamieni w południowo-zachodniej Dominikanie. Piasku prawie tu nie ma. Przewracasz kamyki stopą, tak jak robi to każdy, a wtedy jeden z nich cię zatrzymuje. Jest niebieski. Nie pomalowany, nie ze szkła. Niebieski na wylot.

The stone is called larimar, and there is exactly one place on Earth where it comes out of the ground: a single hillside in the mountains above this coast. People have searched for a second one for fifty years and nobody has ever found it. The men who dig it out work with hand tools and buckets on ropes, because a machine would smash the very thing they came for.

Kamień nazywa się larimar, i jest dokładnie jedno miejsce na Ziemi, gdzie wydobywa się go z ziemi: jedno jedyne zbocze w górach nad tym wybrzeżem. Ludzie szukali drugiego takiego miejsca przez pięćdziesiąt lat i nikt go nigdy nie znalazł. Mężczyźni, którzy go wydobywają, pracują ręcznymi narzędziami i wiadrami na linach, bo maszyna roztrzaskałaby właśnie to, po co przyszli.

The name is not old. In nineteen seventy four a man called Miguel Méndez followed the blue pebbles up a river until he found where they were falling from, and he named the stone after his daughter Larissa and the Spanish word for the sea. If you ever buy one, look hard at the colour. The deeper the blue, the further down that hill somebody had to go.

Ta nazwa nie jest stara. W tysiąc dziewięćset siedemdziesiątym czwartym roku pewien mężczyzna, Miguel Méndez, podążył za niebieskimi kamykami w górę rzeki, aż znalazł miejsce, skąd spadały, i nazwał kamień na cześć swojej córki Larissy oraz hiszpańskiego słowa oznaczającego morze. Jeśli kiedyś kupisz taki kamień, przyjrzyj się dobrze jego kolorowi. Im głębszy błękit, tym głębiej w to wzgórze musiał zejść ktoś, kto go wydobył.