Màu xanh này chỉ tồn tại ở một nơi

Bạn đang đứng trên một bãi biển đầy đá xám ở phía tây nam Cộng hòa Dominica. Ở đây gần như không có cát. Bạn lật những viên đá cuội bằng chân, như mọi người vẫn làm, rồi một viên khiến bạn dừng lại. Nó màu xanh. Không phải sơn, không phải thủy tinh. Xanh từ trong ra ngoài.

You are standing on a beach of grey stones in the southwest of the Dominican Republic. There is almost no sand here. You turn the pebbles over with your foot, the way everybody does, and then one of them stops you. It is blue. Not painted, not glass. Blue the whole way through.

Loại đá này được gọi là larimar, và có đúng một nơi trên Trái Đất nơi nó được lấy lên từ lòng đất: một sườn đồi duy nhất trong dãy núi phía trên bờ biển này. Người ta đã tìm kiếm một nơi thứ hai trong năm mươi năm và chưa ai từng tìm thấy. Những người đào đá làm việc bằng dụng cụ cầm tay và xô treo trên dây thừng, vì một cỗ máy sẽ nghiền nát chính thứ họ đang tìm kiếm.

The stone is called larimar, and there is exactly one place on Earth where it comes out of the ground: a single hillside in the mountains above this coast. People have searched for a second one for fifty years and nobody has ever found it. The men who dig it out work with hand tools and buckets on ropes, because a machine would smash the very thing they came for.

Cái tên này không cổ xưa. Vào năm một nghìn chín trăm bảy mươi tư, một người đàn ông tên Miguel Méndez đã đi ngược theo những viên đá xanh dọc một con sông cho đến khi tìm ra nơi chúng rơi xuống, và ông đặt tên viên đá theo tên con gái mình, Larissa, cùng với từ tiếng Tây Ban Nha có nghĩa là biển. Nếu bạn từng mua một viên, hãy nhìn kỹ màu sắc của nó. Màu xanh càng đậm, người ta càng phải đi sâu xuống ngọn đồi đó.

The name is not old. In nineteen seventy four a man called Miguel Méndez followed the blue pebbles up a river until he found where they were falling from, and he named the stone after his daughter Larissa and the Spanish word for the sea. If you ever buy one, look hard at the colour. The deeper the blue, the further down that hill somebody had to go.